Το ταξίδι της εγκυμοσύνης

Ένας γνωστός καθηγητής  γυναικολογίας  στην Αμερική  συνήθιζε να λέει   ότι η εγκυμοσύνη είναι σαν ένα μακρύ  υπερατλαντικό αεροπορικό ταξίδι. Η μητέρα είναι σαν το αεροπλάνο ο μεταφορέας . Από την κατάσταση της υγείας τής μητέρας εξαρτάται η ασφάλεια του ταξιδιού. Όσο πιο υγιής είναι η μητέρα κατά την εγκυμοσύνη  τόσο το πιο ασφαλές θα είναι το ταξίδι.Το έμβρυο είναι ο επιβάτης του ταξιδιού. Συνήθως δεν αντιμετωπίζει προβλήματα.  Το ταξίδι μπορεί να είναι ήσυχο αλλά επίσης  είναι δυνατόν πολλά  να συμβούν από αναταράξεις ( ναυτία   της εγκυμοσύνης η ανώδυνες αιμορραγίες )  μέχρι αναγκαστικές προσγειώσεις  ( επείγουσα καισαρική ). Ο μαιευτήρας είναι ο πιλότος  οποίος θα φροντίσει να  απογειώσει και να προσγειώσει το αεροπλάνο με ασφάλεια. O καλύτερος τρόπος να εξασφαλίσεις λοιπόν ένα ήρεμο και ασφαλές ταξίδι είναι αφενός να κρατάς τον εαυτό σου σε καλή κατάσταση υγείας αφετέρου να επιλέξεις έναν έμπειρο και άρτια καταρτισμένο γυναικολόγο.

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός είναι ένα εξαιρετικό κεφάλαιο στη ζωή του ζευγαριού. Σκοπός μας είναι να απαλείψουμε το φόβο και τις δικαιολογημένες ανησυχίες σας και να βοηθήσουμε στις τυχόν δύσκολες στιγμές, ώστε να απολαύσετε κάθε στιγμή της εγκυμοσύνης και το ανεκτίμητο δώρο μιας νέας ζωής.

Η τελευταία περίοδος πριν τη σύλληψη είναι το μόνο χειροπιαστό χρονικό σημείο για να καθορισθεί η διάρκεια της κύησης. Έτσι, μετράμε με εβδομάδες και όχι με μήνες και το μέτρημα ξεκινά από την πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου (αν και η γυναίκα έχει επαφή και συλλαμβάνει περίπου 2 εβδομάδες μετά). H κύηση διαρκεί συνολικά 40 εβδομάδες. H πρώτη επίσκεψη στο ιατρείο είναι και η πλέον σημαντική. Πέρα από τη διάγνωση της εγκυμοσύνης με κλινική εξέταση, τεστ εγκυμοσύνης και υπέρηχο, γίνεται μια διεξοδική αναδρομή στο ιστορικό και τυχόν προϋπάρχοντα ιατρικά προβλήματα. Σε εσάς μπορεί απλά να φανεί μια απλή συζήτηση, εμείς όμως θα έχουμε μία σαφή εικόνα για το αν η εγκυμοσύνη είναι ή όχι υψηλού κινδύνου. Θα οργανώσουμε έγκαιρα τις δέουσες εξετάσεις και τον τακτικό έλεγχο.

Oι πρώτες 12 εβδομάδες είναι σημαντικές. Περιλαμβάνει την εμφύτευση και την πλήρη διάπλαση του εμβρύου, και πολύ συχνά ταλαιπωρεί τη μητέρα με ναυτία, εμετούς, ακόμα και πόνους και μικροαιμορραγίες. Μια νέα μητέρα ίσως βρει αυτή την περίοδο την πλέον ψυχοφθόρο, όταν η εγκυμοσύνη είναι τόσο μικρή και έχει τόσους μήνες μπροστά κι έχει ήδη τόσα προβλήματα. Οι αρχικές επισκέψεις είναι λοιπόν πολύ σημαντικές. Με τακτικά, ακίνδυνα υπερηχογραφήματα θα βεβαιώνουμε ότι το μωρό είναι καλά και θα δίνουμε τις κατάλληλες συμβουλές για να λύνουμε τα προβλήματα και να προλαμβάνουμε τυχόν επιπλοκές.
Σε αυτή τη φάση της κύησης πρέπει στα μέτρα του δυνατού να βεβαιωθούμε ότι το μωρό αναπτύσσεται φυσιολογικά και να αποκλείσουμε εγκαίρως ανωμαλίες, με πλέον συνήθη το σύνδρομο Down.

Στο υπερηχογράφημα της αυχενικής διαφάνειας στις 12 περίπου εβδομάδες ελέγχουμε αδρά τη διάπλαση του εμβρύου και μετράμε την αυχενική διαφάνεια. Αυτή είναι μια μικρή ποσότητα υγρού που φυσιολογικά μαζεύεται στο πίσω μέρος του λαιμού του εμβρύου. Σε μωρά με σύνδρομο Down (μογγολισμό) αυτή βρίσκεται συχνά αυξημένη. Ταυτόχρονα ελέγχουμε τις τιμές δυο ορμονών στο αίμα της μητέρας. Όλα αυτά μαζί μας λένε αν το μωρό έχει αυξημένες πιθανότητες να έχει σύνδρομο Down. Με τη μέθοδο αυτή μπορούμε να ‘μαντέψουμε’ το σύνδρομο Down στο 89% των περιπτώσεων.

Η αυχενική διαφάνεια: Η μαύρη περιοχή ανάμεσα στις δύο λευκές γραμμές στον αυχένα του εμβρύου.

Τότε συζητάμε με το ζευγάρι αν πρέπει να προχωρήσουμε σε αμνιοπαρακέντηση (λήψη με λεπτή βελόνα λίγου αμνιακού υγρού που περιβάλλει το μωρό –αυτό περιέχει εμβρυϊκά κύτταρα που εξετάζονται στο μικροσκόπιο και είναι η εξέταση που μας διαβεβαιώνει). Η απόφαση για την αμνιοπαρακέντηση είναι ακόμα πιο επιτακτική σε γυναίκες άνω των 35 ετών λόγω του αυξημένου κινδύνου. Το σύνδρομο Down είναι πιο συχνό όσο πιο μεγάλη είναι σε ηλικία η μητέρα. Έτσι για μια 20χρονη ο κίνδυνος να γεννήσει πάσχον μωρό είναι 1στα 1500, σε μια 30χρονη 1 στα 900, σε μια 35χρονη 1 στα 350, σε μια 38χρονη 1 στα 170, στα 40 είναι 1 στα 100 και στα 42 είναι 1 στα 50. Από την άλλη, η αμνιοπαρακέντηση έχει κίνδυνο αποβολής 1 στα 200 περίπου.

Θα κάνουμε επίσης κάποιες άλλες εξετάσεις αίματος για να προλάβουμε τυχόν προβλήματα στη συνέχεια της κύησης και τον τοκετό. Ελέγχουμε τον αιματοκρίτη, την ομάδα αίματος και την παρουσία στίγματος για τη μεσογειακή αναιμία καθώς και την ανοσία της μητέρας σε μια σειρά από λοιμώξεις (ηπατίτιδα Β και C, μεγαλοκυτταροϊό, ερυθρά, τοξόπλασμα, λιστέρια, σύφιλη, AIDS). Πολλές από αυτές τις εξετάσεις ίσως ακούγονται ακραίες ή και προσβλητικές για το ζευγάρι. Είναι όμως ο καθιερωμένος διεθνώς έλεγχος της εγκύου και περιλαμβάνει λοιμώξεις που μπορούν να απειλήσουν άμεσα το έμβρυο. Αρκεί να λεχθεί ότι αν μία έγκυος είναι φορέας του AIDS, ο κίνδυνος μετάδοσης στο μωρό είναι 30%, ενώ, με έγκαιρη διάγνωση, χορήγηση αγωγής στην έγκυο και αποφυγή θηλασμού, ο κίνδυνος γίνεται μόλις 2%.

Συζητάμε τα ναι και τα όχι στην εγκυμοσύνη βάσει τεκμηριωμένων επιστημονικών δεδομένων και απορρίπτουμε ανόητους μύθους και δοξασίες. Έτσι το ζευγάρι θα ξέρει τι να περιμένει, τι να προσέχει και τι να αποφεύγει χωρίς άγχος και ανασφάλεια. Και βέβαια θα υπάρχει μια 24ωρη γραμμή επικοινωνίας για να απαντάμε σε κάθε ερώτηση και ανησυχία, όσο απλοϊκή κι αν ακούγεται. Η πιο σημαντική υπηρεσία του γιατρού σ’ αυτή την κρίσιμη περίοδο της ζωής σας είναι η ευαισθησία και η συνεχής διακριτική καθοδήγηση, ώστε το ζευγάρι να νιώθει ανά πάσα στιγμή ασφάλεια και σιγουριά.

Το δεύτερο τρίμηνο, μέχρι τις 28 εβδομάδες είναι συνήθως η πιο ήρεμη περίοδος. Το μωρό είναι αρκετά μεγάλο, τα σημαντικά υπερηχογραφήματα έχουν ήδη γίνει και τυχόν ανωμαλίες και προβλήματα έχουν αποκλειστεί. Η ναυτία σταματά και η έγκυος μπορεί να χαλαρώσει λίγο και να απολαύσει την αίσθηση του μωρού της να ‘ζωντανεύει’ και να κινείται μέσα στην κοιλιά της.

Στο σημαντικό υπερηχογράφημα β επιπέδου στο διάστημα μεταξύ 21 και 24 περίπου εβδομάδων, εξετάζονται όλα τα όργανα στο σώμα του μωρού και αποκλείεται η μεγάλη πλειοψηφία ανωμαλιών διάπλασης. Οι επισκέψεις γίνονται λιγότερο τακτικές αλλά εξίσου σημαντικές με προσεκτικό έλεγχο της μητέρας (πίεση, λεύκωμα στα ούρα, αύξηση βάρους) και της ανάπτυξης του εμβρύου. Το ζευγάρι έχει το χρόνο να ηρεμήσει, να έχει κάποιες ημέρες ξεκούρασης, πριν μεγαλώσει πολύ το μωρό και κάνει τις μετακινήσεις δύσκολες. Η γραμμή επικοινωνίας βέβαια παραμένει ανοιχτή για τα παραμικρά ‘πονάκια’ ή ‘αυξημένα υγρά’. Σιγά σιγά θα προετοιμαστούμε για τις τελευταίες εβδομάδες και τον τοκετό.

Το τρίτο τρίμηνο το έμβρυο και η μητέρα μεγαλώνουν πλέον αισθητά και οι κινήσεις δυσχεραίνονται. Στις 28 εβδομάδες ελέγχεται το σάκχαρο της μητέρας για να αποκλειστεί διαβήτης της κύησης. Στις 32 περίπου εβδομάδες με υπερηχογράφημα (Doppler) ελέγχεται η ανάπτυξη του εμβρύου και η ροή αίματος στα αγγεία του ομφάλιου λώρου και του εγκέφαλου του μωρού. Συνηθισμένα προβλήματα οι ενοχλήσεις χαμηλά στην κοιλιά, πίσω στη μέση, εντερικές διαταραχές (δυσκοιλιότητα) λόγω πίεσης της μήτρας επί των γειτονικών οργάνων. Σταδιακά πληθαίνουν τα ‘πετρώματα’, οι προπαρασκευαστικές ωδίνες δηλαδή που δε διαρκούν πολύ και είναι ακανόνιστες, συχνά όμως θα ενοχλήσουν και θα ανησυχήσουν την πρωτόπειρη έγκυο. Οι κινήσεις του εμβρύου δε λιγοστεύουν, γίνονται όμως λιγότερο αισθητές αφού καθώς αυτό μεγαλώνει δεν έχει χώρο να κλωτσήσει με δύναμη και αρκείται σε ήπιες, σα να κολυμπάει, αλλά εξίσου καθησυχαστικές για τη μητέρα κινήσεις. Πάντως κάθε ενόχληση, πόνος, αυξημένα υγρά ή αίμα, μειωμένες κινήσεις του εμβρύου και γενικά κάθε νέο σύμπτωμα πέραν του συνηθισμένου πρέπει πάντα να περιγράφονται αναλυτικά και χωρίς καθυστέρηση.

Η στιγμή του τοκετού και της γέννησης του μωρού φαντάζει, ειδικά για την πρωτότοκο μητέρα και πατέρα σαν αξεπέραστο εμπόδιο. Το ζευγάρι συχνά αντιμετωπίζει με δέος και ανασφάλεια την τελική ευθεία. Η αλήθεια είναι ότι ο τοκετός είναι ένα γεγονός μοναδικό που βιώνεται διαφορετικά από κάθε ζευγάρι. Η εξέλιξη του είναι κάθε φορά διαφορετική, όπως πολλές πολύτοκες γυναίκες έχουν παρατηρήσει.
Με τη σωστή επίβλεψη και την έμπειρη καθοδήγηση της μαίας και του μαιευτήρα το άγχος περιορίζεται, τυχόν προβλήματα λύνονται και τελικά μένει στη μνήμη σαν η πιο συναρπαστική και γλυκιά εμπειρία. Στόχος μας είναι ο φυσιολογικός τοκετός και όλες οι ενέργειες μας αποσκοπούν στην ταχεία και ομαλή εξέλιξη του, χωρίς άσκοπες ιατρικές παρεμβάσεις.

Η έναρξη του τοκετού μπορεί να γίνει είτε όταν ‘σπάσουν τα νερά  είτε όταν αρχίσουν επώδυνες συσπάσεις της μήτρας που έρχονται τακτικά ανά 15 λεπτά και σταδιακά γίνονται πυκνότερες. Αντίθετα τα ‘πετρώματα’ της μήτρας δεν πονάνε πολύ, διαρκούν λίγο, δεν πυκνώνουν σταδιακά και συνήθως υποχωρούν μετά τη λήψη Buscopan ή με ένα χλιαρό λουτρό.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s